Kwaliteitseisen gastouderopvang 2026: wat verandert er per 1 juli?
Sinds 1 juli 2026 gelden nieuwe kwaliteitseisen voor de gastouderopvang. De grootste veranderingen: elk gastouderbureau biedt iedere gastouder minimaal 3 uur coaching per jaar, elke gastouder volgt minimaal 7 uur scholing en heeft een pedagogisch werkplan, er gelden vier pedagogische basisdoelen, en er is voor elke opvang een achterwacht. 2026 is een overgangsjaar; vanaf 2027 wordt op de urennormen getoetst.
Wat verandert er in het kort?
De gastouderopvang gaat meer lijken op de dagopvang en de buitenschoolse opvang. Dezelfde vier pedagogische basisdoelen uit de Wet IKK gelden nu ook, en er komen concrete eisen aan coaching, scholing en begeleiding. Het doel is de pedagogische kwaliteit te versterken.
De eisen verdelen zich over het gastouderbureau en de gastouder zelf. Hieronder allebei op een rij.
Wat het gastouderbureau moet doen
Een pedagogisch beleidsplan met de vier pedagogische basisdoelen erin verwerkt.
Iedere gastouder minimaal 3 uur coaching per jaar aanbieden, gegeven door een gekwalificeerde pedagogisch beleidsmedewerker. De afspraken over de coaching worden schriftelijk vastgelegd en ondertekend.
Minimaal twee bezoeken per jaar aan elke opvanglocatie. Het aparte koppelings- en voortgangsgesprek op locatie is niet meer als losse verplichting voorgeschreven, de jaarlijkse bezoeken blijven wel.
Wat de gastouder moet doen
Een pedagogisch werkplan per opvanglocatie, waarin staat hoe je het beleid van je bureau in de praktijk brengt en hoe je de ontwikkeling van de kinderen volgt. De vorm is vrij: het mag ook een praatplaat of video zijn.
Minimaal 7 uur permanente educatie per jaar. Je kiest zelf de invulling, zolang het inhoudelijk relevant is voor verantwoorde kinderopvang. E-learning telt gewoon mee. Bewaar je certificaten en deelnamebewijzen.
Een achterwacht voor elke opvang: een volwassene die in een noodgeval binnen 15 minuten aanwezig kan zijn en telefonisch bereikbaar is. Dit geldt ook als je maar één kind opvangt.
Verder: aansluiting bij maximaal twee gastouderbureaus per locatie, en eigen kinderen tellen mee tot 8 jaar. Wie na 1 juli 2026 als nieuwe gastouder start, moet een opleiding met een pedagogische module hebben afgerond.
De tijdlijn: 2026 is een overgangsjaar
De eisen gelden vanaf 1 juli 2026, maar 2026 is een overgangsjaar. Het toezicht wordt in 2026 gespreid uitgevoerd. De urennormen (3 uur coaching, 7 uur scholing) gelden per kalenderjaar, dus het eerste volledige jaar waarover je erop wordt afgerekend is 2027.
De boodschap: je hoeft niet in paniek te raken, maar zorg dat je registratie vanaf 1 januari 2027 klopt. Beleidsplan, werkplan en achterwacht gelden wel gewoon al vanaf 1 juli 2026.
Veelgestelde vragen
Wanneer wordt er op de nieuwe eisen getoetst?
De eisen gelden vanaf 1 juli 2026. 2026 is een overgangsjaar; de urennormen voor coaching en scholing worden voor het eerst over het volledige kalenderjaar 2027 beoordeeld.
Moet mijn pedagogisch werkplan een vast format hebben?
Nee. De vorm is vrij, als de inhoud maar klopt. Het mag zelfs een praatplaat of een video zijn, zolang duidelijk is hoe je het beleid in de praktijk brengt.
Telt online scholing mee voor de 7 uur?
Ja. De scholing is vormvrij en e-learning telt mee, zolang de inhoud relevant is voor verantwoorde kinderopvang. Bewaar je certificaat of deelnamebewijs.
Wat als ik bij twee gastouderbureaus ben aangesloten?
Per opvanglocatie mag je bij maximaal twee bureaus aangesloten zijn, en je ontvangt vanuit elk bureau de 3 uur coaching per jaar.
Moeten bestaande gastouders de nieuwe opleiding volgen?
Nee. De opleidingseis met een verplichte pedagogische module geldt voor gastouders die na 1 juli 2026 starten. Bestaande gastouders zijn hiervan uitgezonderd.
Laatst bijgewerkt op 25 juli 2026. Opvangcheck is een onafhankelijk hulpmiddel en geen onderdeel van de GGD of de overheid.