Vink legt het uit
Veelgestelde vragen
Over de nieuwe kwaliteitseisen, de GGD-inspectie en Opvangcheck. Kort en zonder ingewikkeld gedoe.
Gastouderbureaus en de nieuwe eisen (1 juli 2026)
Wat zijn de nieuwe kwaliteitseisen voor gastouderopvang per 1 juli 2026?
Sinds 1 juli 2026 heeft een gastouderbureau een pedagogisch beleidsplan, en per opvangadres een pedagogisch werkplan. Per gastouder geldt minimaal 3 uur coaching en 7 uur scholing per jaar, via een pedagogisch beleidsmedewerker. Verder zijn er de vier pedagogische basisdoelen, een achterwacht, de meldcode, en een jaarlijks bezoek per opvangadres dat samenhangt met de risico-inventarisatie. 2026 is een overgangsjaar: de urennormen worden pas over het volledige kalenderjaar 2027 beoordeeld.
Is een pedagogisch werkplan voor gastouders verplicht, en wat moet erin?
Ja. Het werkplan is verplicht per opvangadres, niet per gastouder of per kind. De vier pedagogische basisdoelen moeten er herkenbaar in terugkomen: emotionele veiligheid, persoonlijke competentie, sociale competentie en het overdragen van waarden en normen. De vorm is vrij; ook een praatplaat of video mag, als de inhoud maar klopt.
Ik ben bij twee gastouderbureaus aangesloten. Hoeveel werkplannen moet ik maken?
Een pedagogisch werkplan per opvanglocatie, niet per bureau. Zit je bij twee bureaus, dan verwerk je het beleid van beide bureaus in dat ene werkplan voor jouw opvangadres.
Wat is het verschil tussen een pedagogisch beleidsplan en een pedagogisch werkplan?
Het pedagogisch beleidsplan is een document op bureauniveau: hoe jullie als organisatie naar opvang kijken. Het pedagogisch werkplan is de vertaling per opvangadres: hoe het er op die plek in de praktijk aan toegaat. Het werkplan volgt het beleidsplan.
Welke vier pedagogische basisdoelen zijn er?
Emotionele veiligheid, persoonlijke competentie, sociale competentie en het overdragen van waarden en normen. Deze vier moeten herkenbaar terugkomen in je beleidsplan en werkplannen.
Hoeveel coaching en scholing moet je per gastouder bieden?
Minimaal 3 uur coaching en 7 uur scholing per gastouder per jaar, per bureau. Leg beide vast, want die registratie is jouw bewijs richting de GGD. De urennormen worden beoordeeld over kalenderjaar 2027, dus zorg dat je administratie vanaf 1 januari 2027 klopt.
Wat telt mee als de 7 uur scholing, en telt mijn EHBO mee?
De 7 uur permanente educatie per jaar is vormvrij: een training, webinar, cursus, een vakblad of boek, ook een cursus ondernemerschap telt mee. Let op: je verplichte kinder-EHBO telt hier niet in mee. Je moet de scholing wel kunnen aantonen, met een certificaat of een korte verslaglegging.
Wordt er in 2026 al op de coaching- en scholingsuren getoetst, of pas in 2027?
Pas over het volledige kalenderjaar 2027. In de tweede helft van 2026 kijkt de toezichthouder al mee en voert het gesprek, maar beoordeelt nog niet. Je hebt dus tijd om je administratie op orde te brengen; zorg dat die vanaf 1 januari 2027 loopt.
We hebben nog geen gekwalificeerde coach. Mag dat op 1 juli 2026?
De coaching mag door een pedagogisch beleidsmedewerker, en die hoeft niet bij je in dienst te zijn; inhuren mag, mits betaald. Voor bureaus die nog niemand gekwalificeerd hebben komt er een ingroeiregeling. De precieze opleidingseis wordt via de cao vastgelegd, dus houd daarvoor de officiele berichtgeving aan.
Ik heb minder dan 50 gastouders. Moet ik een oudercommissie hebben?
Nee. Onder de 50 gastouders hoef je geen formele oudercommissie te hebben, mits je ouderinspraak aantoonbaar regelt via een alternatieve ouderraadpleging. Pas je je beleidsplan aan voor de nieuwe eisen, dan hebben ouders daarbij wel adviesrecht.
Wat is een achterwacht precies, en wie mag dat zijn?
Een achterwacht is een volwassene die telefonisch bereikbaar is en binnen 15 minuten op het opvangadres kan zijn als er iets gebeurt, ook als er maar een kind wordt opgevangen. Regel ook een vervanger voor als je vaste achterwacht er door vakantie of werk niet is.
De GGD-inspectie in de praktijk
Wie moet er in het personenregister, en welke VOG hoort daarbij?
In het Personenregister Kinderopvang staan de mensen die structureel op de opvang aanwezig zijn: de gastouder, volwassen huisgenoten op het opvangadres, en de achterwacht. Iedereen koppelt zich met een geldige VOG. Het registreren en koppelen loopt via DUO; Opvangcheck helpt je overzien wie erin moet en welke VOG nodig is, zodat je niets vergeet.
Wat is de meldcode, en moet ik die hebben?
Ja. De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling is een stappenplan dat je helpt om signalen te herkennen en te handelen. Voor de gastouderopvang hoort dit bij de nieuwe eisen en de GGD toetst erop. Je legt vast dat je ermee werkt en dat betrokkenen de stappen kennen.
Hoe bereid je je voor op een GGD-inspectie?
Een inspectie is meestal onaangekondigd. Zorg dat je beleid klopt met hoe je het echt doet, dat je team of gastouders de afspraken kennen, en dat je administratie (VOG's, koppelingen, verslagen) op orde en vindbaar is. Met de gratis Opvangcheck zie je in een paar minuten waar je staat.
Wat gebeurt er als de GGD een tekortkoming vindt?
Dan sta je niet meteen buitenspel. Je krijgt in de regel een hersteltermijn om het op orde te brengen. Pas bij ernstige of herhaalde tekortkomingen kan de gemeente een waarschuwing of boete opleggen, of een opvang uit het register halen. Het is dus goed te voorkomen, en daar is Opvangcheck voor.
Waar gaat het bij inspecties het vaakst mis?
Meestal niet op de zorg zelf, maar op de aantoonbaarheid: beleid dat niet meer klopt met de praktijk, administratie die niet compleet of vindbaar is, of een koppeling of VOG die niet op orde is. Precies de dingen die je met een goede voorbereiding voor bent.
Kinderdagverblijf en BSO
Waar controleert de GGD op bij een kinderdagverblijf of BSO?
De GGD toetst op zes domeinen: registratie en administratie, pedagogisch klimaat (je beleid in de praktijk), personeel en groepen (de beroepskracht-kindratio, VOG en personenregister, mentorschap), veiligheid en gezondheid (je beleid plus de meldcode), accommodatie en inrichting, en ouderrecht (de oudercommissie en informatie aan ouders).
Zijn er in 2026 nieuwe eisen voor kinderdagverblijven en BSO?
De kwaliteitseisen voor KDV en BSO zijn in 2026 niet veranderd; de GGD toetst op dezelfde domeinen als daarvoor. Wel geldt sinds 1 januari 2026 dat een BSO-bus nog maximaal 8 kinderen mag vervoeren (was 10), en is de verruimde inzet van een beroepskracht in opleiding tot 50 procent verlengd tot 1 juli 2028.
Over Opvangcheck: vertrouwen en bezwaren
Wat is Opvangcheck?
Opvangcheck is een onafhankelijke online tool die kinderopvang helpt om moeiteloos klaar te staan voor de GGD. Je ziet waar je staat, zet de juiste documenten klaar en houdt je deadlines in de gaten, op een plek.
Accepteert de GGD documenten die ik met Opvangcheck maak?
De GGD toetst de inhoud, niet waar een document vandaan komt; de vorm is vrij. Jij blijft eigenaar en maakt het passend voor je eigen praktijk, zodat het klopt met hoe je het echt doet. Opvangcheck zorgt dat de verplichte onderdelen erin zitten.
Vervangt Opvangcheck de GGD, of is het een keurmerk?
Nee. Opvangcheck is een onafhankelijk hulpmiddel om je voor te bereiden, niet gelieerd aan de GGD, een gemeente of een keurmerk. De GGD blijft de toezichthouder en beoordeelt zelf. Wij helpen je zorgen dat je op orde bent voordat de inspecteur komt.
Ik gebruik al software zoals Portabase. Wordt dit niet dubbel?
Nee. Opvangcheck vervangt je uren- of opvangadministratie niet. Het is de laag daaromheen die op de GGD is gericht: je bewijslast, je documenten en je deadlines op een plek. Het werkt naast wat je al hebt, niet in plaats van.
Waarom zou ik betalen als er gratis modellen van de overheid zijn?
Een gratis model is een los Word-bestand dat je zelf actueel houdt, zelf compleet maakt over alle domeinen, en dat geen enkele deadline voor je bewaakt. Opvangcheck is het complete dossier dat meebeweegt als de regels veranderen, je op tijd waarschuwt voordat een VOG of certificaat verloopt, en alles klaarzet voor de inspectie. Het middenveld tussen zelf uitzoeken in Word en een duur adviesbureau.
Wat als de regels of eisen veranderen?
Dan passen wij de modellen en checks aan en krijg je een seintje: dit verandert voor jou, en dit hebben we al bijgewerkt. Je hoeft de wetgeving niet zelf bij te houden.
Is de check echt gratis, en wat kost het daarna?
De Opvangcheck-zelfscan is gratis en zonder account: in een paar minuten weet je waar je staat. Wil je het complete inspectie-klare dossier en de deadline-bewaking, dan is het founding-lidmaatschap 49 euro per maand (exclusief btw) en maandelijks opzegbaar, dus je zit nergens aan vast. Geen adviesbureau-tarieven, wel alles op een plek.
Benieuwd hoe jij ervoor staat?
Doe de gratis Opvangcheck en zie in een paar minuten wat er al staat en wat nog op je wacht.
Doe de gratis Opvangcheck